TAKTİK REHBERİ YAZI DİZİSİ
2.Bölüm : Yetenek Topları
Bu bölümde sizlere oyuncuların yetenek topları hakkında genel bilgiler vermeye çalışacağım…Hangi özellik nerede , ne işe yarar kısaca bunlara değinmeye çalışacağım….Tüm özellikleri tek tek ele almaya çalışacağım…Yazılanların hepsi değişik kaynaklardan derleme niteliğinde olup daha çok sizlerin üzerinde kafa yorarak bir sonuca ulaşacağınız cinsten olacak…Arada kendi yorumlarıma da yer vereceğim eminim onlar da yol gösterici olacaktır…İşin temelini kavradıktan sonra gerisi tamamıyla sizlere kalacak…Artık oyun başlasın….
Hız : Bir oyuncu toplu ve topsuz ne kadar hızlı koşabilir. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Hızın ne demek olduğunu sanırım çok izah etmeye gerek yok…Bu özellik tüm menajerlerin üzerinde durduğu en önemli özellikler arasında zaten…Ben hızın biraz kombinasyonundan bahsedeceğim…Hızın en çok gerekli olduğu mevkiler Forvet (FC,ST) ve Defans (DC,DR/DL) mevkileridir….Dolayısı ile ‘’Hız’’ özelliğini ‘’Şut Çekme’’ ve ‘’Top Çalma’’ ile kombine etmek gerekir….Yavaş forvet de yavaş defans da olmaz…Daha doğrusu sizleri sıkıntıya sokar…Hızı düşük oyuncuları orta alanda değerlendirmek daha doğru bir seçim olacaktır…Hızlı forveti durdurmak için karşısında hızlı defans oyuncularına ihtiyacımız olduğunu unutmayalım…
Hızla ilgili bir limit vermek doğru olmasa da genelde ‘’6’’ nın altındaki oyuncular son 3 lig dışında (bizim için 6. , 7.ve 8. ligler) ilk 11 de yerlerini çok fazla alamazlar…Hızın en gereksiz olduğu mevki ‘’Kalecilik’’ mevkisidir….Hızı çok erken tıkanan oyuncuları (4-5 de tıkanmış ise) kaleci olarak yetiştirmek bir alternatif olabilir….Üst ligler dışında kalecinizde hız yüksek olmasa da olur….Kısaca ‘’Hız’’ her zaman en değerli 3 toptan birisidir….Her oyuncuda olması gerekir….
Dayanıklılık : Bir oyuncunun fiziksel dayanım seviyesidir. Yüksek
Dayanıklılık seviyesi ile maç sonlarına doğru daha az düşüş görülür ve daha az sakatlık yaşar. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
İşte geldik benim favori özelliğime…Bana göre bu oyundaki en önemli özelliktir…İstisnasız sahadaki 11 oyuncunun (hatta 16) hepsinin mutlaka sahip olması gereken bir özelliktir….Kaleciden forvete kadar….En değerli olduğu yer neresi denilirse (birinci bölümde yazdığım gibi) bu ‘’orta saha’’ mevkisidir…Dayanıklılık oyunun kalbi niteliğinde….Oyuncunun hızı 5 ’de tıkansa bile illaki oynayacağı bir mevki bulunabilir ama dayanıklılık 5’ de tıkanırsa geçmiş olsun….İsterse şut çekmesi ve ya top çalması 9 olsun….Kimse bu oyunculara itibar etmez….Çünkü bu oyuncular ikinci yarıda oyundan düşerler ve takımlarına katkıları tek yarılıktır…Ben de bu oyuncuları son 30 dakikada oyuna sokarım o zaman demeyin çünkü oyuncular yedek kulübesinde bile olsalar sanki oynamışlar gibi yorulurlar(dayanıklılıklarını kullanırlar)….Ancak ilk yarıda oynatabilirsiniz….Hiç bir teknik adam da bunu istemez….
Oyunun bütününde oyuncunun dayanıklılığın fazla olması özelliklerini yansıtmasına yardımcı oluyor… Diğer bir ifadeyle oyunun her bölümünde katkı yapmasını ve oyundan düşmemesini sağlıyor….Dayanıklılık, bir anlamda oyuncunun özelliklerini 90 dakika sahaya yansıtabilmesini sağlıyor. Dayanıklılığı zayıf olan oyuncular oyunun belli bölümünden sonra oyundan düşebiliyorlar….
Ben şahsen 8.lig dışında ‘’Dayanıklılığı’’ 6 ‘nın altında olan bir oyuncuma ilk 11 de yer vermedim….Şu anda bile 20 kişilik kadromda dayanıklılığı 5 olan sadece 1 oyuncum var….Ona da tahammül edemiyorum…Yakın zamanda da satılacak….Gitsin 7-8.liglerde oynasın…Ayrıca takım olarak bu özelliğin yüksek olması ileride bahsedeceğim bazı taktiklerde çok büyük avantajlar sağlayacaktır….Dayanıklılık ile ilgili bir kombinasyondan bahsetmek mümkün değil….Sahadaki her oyuncu için olmazsa olmaz özelliktir….
Oyun Zekası: Oyuncu yüksek Oyun Zekası yeteneği ile defansta veya atak sırasında muhtemelen doğru zamanda doğru yerde olacaktır. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Oyun zekasının en değerli olduğu yer tabi ki ‘’orta saha’’ dır….Oyun zekası defans ve forvet hattında da temel 3-4 özellikten sonra istenen ve ya çalıştırılan bir özelliktir…..Aynı temel özelliklere sahip oyuncular arasında kimin öncelikli oynatılması gerektiğini gösteren bir özelliktir….Zeki oyuncu her zaman işimize yarayacaktır….
Orta sahada oyun zekâsına sahip oyuncular sürekli olarak defansa yardıma geliyorlar, rakibi bozmaya çalışıyorlar ve dayanıklılıkları da fazla ise bunu çok kez yapıyorlar… Oyun zekâsı az olan bir orta saha oyuncusu çok kötü paslar atıyor , boş pozisyondaki adam yerine geriye dönüyor…. Başka işlere kalkışıyor, forvete pas atacağına kaleye şut çekiyor…
Oyun zekası iyi olan defans oyuncuları defans kurgusunun içerisinde daha önemli sorumluluklar alıyorlar…. Defansta diğer oyunculara yardıma koşuyorlar….Yerlerini korumakta daha başarılılar….
Oyun zekasına sahip bir forvet daha iyi şut çeker, kaleyi tutturmadaki oranı artar, uygun pozisyonda geri pas yerine kaleye şut çeker, daha iyi pozisyon alır, daha uygun pozisyondaki adama topu atabilir….Forvetin bir nevi ince ayarlarını yapan özelliktir….Özellikleri birbirine yakın olan forvetlerden daha zeki olanının sahada çok daha verimli işler yaptığını görebilirsiniz….
Oyun zekası görüldüğü gibi ilk 3-4 sırada olmasa da tüm oyuncularda olmasını istediğimiz bir özellik….
Paslaşma : Bir oyuncu iyi pas yapabilme yeteneği ile takımda daha çok topa sahip olacaktır. Takım arkadaşını bulan doğru paslarla, paslaşma oranını artıracaktır. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Paslaşma orta saha oyuncuları için olmazsa olmaz özellik gibi düşünülse de aslında öyle değildir….Çok fazla pas çalıştırılmış ve diğer özelliklere gereken önem verilmemiş orta saha oyuncuları ‘’kötü’’ orta saha oyuncularıdır…. Orta saha mevkisinde ilk bölümde söylediğim gibi ‘’Dayanıklılık’’ , ‘’Top Kontrolü’’ ve ‘’Hız’’ paslaşmaya göre çok daha değerlidir….Paslaşması çok yüksek olsun orta alanda ‘’Xavi’’ gibi oynar diye düşünmeyin….Ana özellikler iyi değilse o pasları atacak fırsatı bulamaz….
Defans ve forvet mevkilerinde de bu özellik 6.sıralarda filan gelir….Takım olarak yüksek paslaşmaya sahip olma göze hoş gelen oyun oynanmasını sağlıyor gibi görünse de sonuca etkisi çok fazla olmayacaktır….Kısaca bu özelliğe olduğundan daha fazla değer vermek yersizdir….Ben mesela hiçbir alt yapıma paslaşma çalıştırmam….As takımda da ancak diğer özellikler tıkanırsa (yaklaşık 5 özellik) paslaşma çalıştırırım….
Orta Yapma : Bu nitelikte yüksek yetenekli bir oyuncu, sahanın herhangi bir yerinden uzun hava topları ile takım arkadaşını bulmada daha ustadır. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Bu özelliği bir nevi paslaşma gibi düşünebilirsiniz…..Zaten bir dönem ‘’uzun pas’’ diye adlandırılmıştı….Çok üzerinde durulacak bir özellik sayılmaz….’’Uzun pas’’ taktiğinde defans oyuncularında , ‘’Kanat’’ taktiğinde ise kanat forvetlerde bulunması gereken bir özelliktir….Bahsettiğim her iki taktikte çok fazla kullanılmadığı için bu özelliği ön plana çıkarmak zor…Ben bu özelliği paslaşmayla beraber değerlendirip en sonlarda çalıştırıyorum….
Bazı yerlerde forvetin uzaktan şut atmasında kullanılır gibi şeyler yazılmış….Ben alakası yok diyorum….Başka da bir şeye gerek yok ….En gereksiz 3. özellik yani…..
Şut Çekme: Yüksek Şut Çekme yeteneği ile oyuncular, gol yapma pozisyonlarını elde ederler ve kale ile karşı karşıya kaldıklarında ağları havalandırırlar. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Forvet için olmazsa olmaz bir özellik…..Sanırım üzerinde durmaya çok gerek yok…..Orta alanda da etkisi vardır ama fazla değildir….Şut Çekme için alt limitin ‘’7’’ olduğunu ben şahsen söyleyebilirim….Şut Çekmesi 7’yi görmeyen oyuncular son 2 lig dışında (bizim için 7.ve 8.lig) forvet hattında istenilen seviyede olamazlar…..Eğer 6 veya 7 de tıkanmış ise ‘’forvet arkası’’ (AMC) olarak oynayabilir(tabi üst ligler dışında)……Şut Çekme’nin ‘’Hız’’ ile kombinasyonu veya ‘’Top Kontrolü’’ ile kombinasyonu farklı forvetler ortaya çıkaracaktır…..İdeal olanı bu 3 özelliğin olabildiğince yüksek olmasıdır….Hız özelliğinin erken tıkanması oyuncuyu forvetin dışına iter….Çünkü yavaş forvet olmaz….Top Kontrolünün erken tıkanması/düşük olması ise ortaya beceriksiz bir forvet çıkaracaktır….Şut Çekmenin tek başına yüksek olmasından ziyade ‘’Hız’’ ve ‘’Top Kontrolü’’ özellikleriyle paralel olması daha iyidir.…Tabi tüm bunlara dayanıklılığı eklemedim….Çünkü dayanıklılığın her yerde önemli olduğunu artık biliyorsunuz…..
Kafa Vuruşu: İyi Kafa Vuruşu yeteneği ile bir oyuncu hava toplarına ulaşmada daha rahattır. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Bu oyundaki en değersiz/gereksiz iki özellikten birisidir……Birazcık defansta , birazcık da forvette işe yarar o kadar….Gerçek futboldaki gibi değildir….Kafa vuruşu bir oyuncunun ancak 30 yaşlarında filan (tüm özellikler tıkanınca) çalıştırılabilir…..Bir oyuncunun erken yaşta kafa vuruşu ‘’4’’ ise o oyuncu bilinçsiz yetiştirilmiştir…..Yani bu özelliğe hiç değer vermeyin….
Top Kontrolü : İyi Top Kontrolüne sahip oyuncular, gelen pasları daha iyi yakalar ve ayaklarındaki topa sahip olarak kaybetmezler. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Geldik şimdi de en kritik özelliklerden birisine….Bu özellikle ilgili söyleyeceğim bilgiler daha çok kendi fikirlerimdir….Top kontrolü özellikle orta saha ve forvet için çok önemli….Ben top kontrolünün futbol tabiriyle ‘’Teknik’ e denk düştüğünü düşünüyorum….Top Kontrolü = Teknik bana göre….Yani bunun içinde top sürme , çalım atma (dribbling) yetenekleri vardır….. Top kontrolü yüksek oyuncuların ayağından topu almak çok zor oluyor….
Teknik bir defans oyuncusu size neyi ifade ediyorsa Top kontrolünün defansta etkisi işte odur….Teknik bir defans oyuncusu ‘’Maldini’ , teknik olmayan bir defans oyuncusu ‘’Servet’’…..Aradaki farkın analizini sizlere bırakıyorum….
Bir oyuncuda Top Kontrolü ile Top çalma arasında şöyle bir durum söz konusudur….Oyuncu yetiştirirken bu çok işinize yarayacaktır…..Bir oyuncunun Top Kontrolü ne kadar yüksek ise orta sahanın ilerisinde , Top Çalması ne kadar yüksek ise orta sahanın gerisinde oynayacaktır….Birbirine eşit veya yakın ise orta göbekte oynayacaktır….Örnek 1: Top Kontrolü 7 , Top Çalma 4….Örnek 2: Top Kontrolü 4 , Top Çalma 7…..1.örnek AMC (forvet arkası) , 2. örnek DM (ön libero) mevkilerinde daha verimli olacaklardır….
Kaleciler için bazen bahsedildiği gibi bu özelliğin topu kontrol etmede kullanıldığı bilgisi bana göre doğru değildir….Kaleciler için topu kontrol etme yeteneği kalecilik topu içerisindedir….Unutmayın Top Kontrolü = Teknik gibi düşüneceksiniz….Teknik kaleci diye bir tabir futbolda yok….
Kabaca Top Kontrolü özelliğinin değeri en geride en az , en ileride en fazladır….
Top Çalma : İyi top çalan oyuncular, rakip oyunculardan topu alırlar ve onlara faul yapma oranları düşer. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
İşte geldik benim favori 3. özelliğime…..Sahadaki en az 7-8 oyuncuda olması gereken , rakibe bir türlü oyun kurma imkanı vermeyen ve gereken baskıyı yapınca istenilen sonucun alınmasında en büyük paya sahip olan özelliktir….
Top Çalma defans hattı için olmazsa olmaz zaten….Ondan bahsetmeye fazla gerek yok sanırım….Bir alt limit vermem zor….Ne kadar yüksek o kadar iyi….Sadece yavaş defansa çok yer vermeyin diyebilirim….Forveti yakalayamaz ve gereksiz faullerle takımınızı sahada eksik bırakır , penaltı yaptırır….Defansınız hızlı olsun….
Top çalması iyi olan bir orta saha rakipten çok top çalıp takımını ani atağa çıkarabiliyor….Rakibin orta alandaki oyununu büyük oranda bozuyor….Daha onların atakları şekillenmeden sizi atağa çıkarıyor….Yani orta sahada top çalmanın yüksek olması rakibi bozma adına çok büyük değere sahip…..
Top çalması fazla olan forvetler rakipten topu çalıp gol atabildikleri gibi topu çalma girişimlerinde çok bulunuyorlar….. Hatta bazen forvetlerin orta sahada top çalma girişimlerinde bulunup topu arkadaşlarına kazandırdıklarını görebiliyoruz...
Top Çalma özelliği ; kaleci hariç en geride en fazla , en ileride en az değere sahiptir….
Sahadaki 8 kişide çok değerli olan ve alt yapıdan itibaren mutlaka çalıştırılması gereken bir özelliktir….
Kalecilik: İyi kaleciler diğer özelliklere sahip olma ihtiyacında olmalarına rağmen yüksek Kalecilik yeteneği olmaksızın şutları durdurmada daha az etkili olurlar. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Bildiğimiz kalecilik işte…..Kaleciler için her bir topun değeri altın değerindedir…..Kaleciliği 7 olan ile 8 olan arasında bile büyük farklar vardır….Bilinen en değerli toptur….Dolayısı ile kazanılması da hayli zaman alır….Alt yapı oyuncuları antrenör eşliğinde bir sezonda yaklaşık 4 top alabilirken kalecilikten 1-2 top arası ancak alabilirler….Neredeyse iki katı (belki de daha fazla) daha uzun sürede kazanılan bir özelliktir….Kalecilik için bir limit vermem gerekirse; özelliği ‘’7’’ yi gören kaleciler en azından kulübü zarar ettirmezler….Kar sağlayarak satılabilirler….Kalecilik ‘’6’’ da tıkanırsa masraflarınızı kurtarabilirseniz şanslısınızdır…..Ben 4.ligdeyim ve kalecimin kaleciliği ‘’8’’…..Şimdilik yeterli denilebilir….
Duran Toplar : Bu nitelikte iyi yetenekteki oyunculara sahip takımlar, korner, serbest vuruş ve penaltılarda daha etkili olurlar. (Kullanıcı Kılavuzu genel açıklaması)
Bu oyundaki en gereksiz/değersiz özelliktir kendileri…..Şu konudan biraz bahsedebilirim belki….Tüm duran toplarda tek başına etkili olduğu düşünülür….Bazı arkadaşlar sırf duran toplardan gol bulma adına bu özelliği çalıştırmak isteyebilir….Sakın ha diyorum…. Duran topları ;duran topu fazla diğer özellikleri kötü olan bir oyuncu kullandığında iyi yerlere topu atamaz….. Duran topları ; paslaşması, orta yapması, oyun zekası, duran topu yani her yerinde topları olan kişilere kullandırırsak daha iyi sonuçlar alırız….
Evet bir bölümün daha sonuna gelmiş olduk….Elimden gelenin en iyisini yapmaya çalıştım….Umarım faydalı olur…..Verdiğim bilgiler temel bilgiler düzeyindedir….Yoksa işin derinine inersek kitap bile yazılabilir….Tek tek kombinasyonların hepsinden bahsetmedim….Yeri geldiğince taktiğe göre hangi kombinasyonların gerekli olduğundan bahsedeceğim…..Buradaki bilgiler bir oyuncu alırken/yetiştirirken size yol gösterici olacaktır….Basit taktik dizilimlerde oyuncu yerleşimlerini yapmanızı sağlayacaktır….Diğer bölümde görüşmek üzere herkese kolay gelsin diyorum…..
